„Poposiłkowy” oznacza to, co dzieje się po jedzeniu. Można to badać, podając tej samej osobie podobne posiłki w różne dni i porównując wyniki krwi. Taki schemat krzyżowy pokazuje krótką reakcję, ale nie przewiduje zdrowia po latach.
W 2015 r. 25 zdrowych dorosłych spożywało w losowej kolejności posiłek śródziemnomorski z 10 g oliwy extra virgin lub bez niej; drugie porównanie obejmowało EVOO i olej kukurydziany. Po dwóch godzinach część markerów glikemicznych i lipidowych różniła się po posiłku z EVOO. Było to badanie ostrej reakcji w małej grupie. [PubMed — Extra virgin olive oil use is associated with improved post-prandial blood glucose and LDL cholesterol in healthy subjects]
W 2017 r. inne badanie krzyżowe objęło 30 osób z nieprawidłową glikemią na czczo. Próbki pobrane przed obiadem oraz po 60 i 120 minutach wykazały różnice w glukozie, insulinie i innych markerach między posiłkiem z 10 g EVOO a posiłkiem bez niej. Nadal chodziło o jeden posiłek, nie o zapobieganie cukrzycy. [PubMed — Extra virgin olive oil improves post-prandial glycemic and lipid profile in patients with impaired fasting glucose]
Wyniki te nie ustalają dawki leczniczej, nie zastępują terapii i nie dowodzą, że każda EVOO daje taki sam efekt długoterminowy. Liczy się cały posiłek, ilość węglowodanów, ruch, leki i cechy indywidualne; osoby kontrolujące glikemię powinny stosować zalecenia wykwalifikowanych specjalistów.
Ostrożny wniosek jest kulinarny: EVOO może być tłuszczem używanym w posiłku z warzywami, strączkami, zbożami i innymi produktami, bez zamiany wyniku laboratoryjnego w obietnicę terapii. Nie przypisujemy naszej oliwie nieudokumentowanych parametrów ani efektów klinicznych. Źródła sprawdzono 20 września 2026 r.